Czy osoba ubezwłasnowolniona może dziedziczyć i mieć majątek?

Tak. Ubezwłasnowolnienie ogranicza zdolność do czynności prawnych, ale nie odbiera zdolności prawnej. Osoba ubezwłasnowolniona dziedziczy, jest właścicielem mieszkania, ma pieniądze na rachunku i może być uprawniona z polisy. Zarząd tym majątkiem sprawuje opiekun pod kontrolą sądu. Testamentu sporządzić nie może.

Zdolność prawna a zdolność do czynności prawnych

Zdolność prawna oznacza, że można być podmiotem praw i obowiązków: właścicielem, spadkobiercą, uprawnionym z polisy. Ma ją każdy człowiek od urodzenia i ubezwłasnowolnienie jej nie dotyka.

Zdolność do czynności prawnych to co innego: możliwość samodzielnego zawierania umów i składania oświadczeń woli. To ją ubezwłasnowolnienie ogranicza albo odbiera.

Osoba ubezwłasnowolniona może więc odziedziczyć mieszkanie, ale nie sprzeda go sama.

Kto zarządza tym majątkiem

Opiekun albo kurator. Nie staje się właścicielem niczego: ma obowiązek działać w interesie podopiecznego, a w zakresie wyznaczonym przez prawo pozostaje pod kontrolą sądu opiekuńczego. Na czynności przekraczające zwykły zarząd, na przykład sprzedaż nieruchomości, potrzebna jest zgoda sądu.

Testament jest wyjątkiem bez furtki

Testament może sporządzić i odwołać wyłącznie osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Dotyczy to zarówno ubezwłasnowolnienia całkowitego, jak i częściowego. Opiekun nie może sporządzić testamentu za podopiecznego, sąd nie może na to zezwolić i nie ma tu procedury zastępczej.

Po prawomocnym ubezwłasnowolnieniu majątek przejdzie na spadkobierców ustawowych, niezależnie od tego, co ta osoba planowała wcześniej.

Dlaczego to argument za wcześniejszym uporządkowaniem spraw

Testament i pełnomocnictwo są dokumentami, które trzeba przygotować, dopóki jest się do tego zdolnym. Diagnoza choroby postępującej jest momentem, w którym warto to zrobić, a nie tematem odkładanym do czasu, gdy stanie się pilny. Po ubezwłasnowolnieniu ta droga jest już zamknięta.